Interview Sander Kan

Door Rogier

In de Nederlandse Freeride scene is Sander Kan geen onbekende. Hij is een van de weinige Nederlandse ski-instructeurs die de prestigieuze titel Swiss Snow Pro mag dragen. Sander is een boom van een kerel. Wie hem een keer op de ski’s gezien heeft kan alleen maar onder de indruk zijn. Een fantastische skiër, die op de lange latten zo blij is als een jonge hond. Dat werkt aanstekelijk! Een interview met deze Snow-Pro, die zijn winters doorbrengt in Haute Nendaz, Les Quatre Vallées.

Wanneer ben je begonnen met skiën?
​“Ik begon op vierjarige leeftijd. Mijn ouders woonden in hun jonge jaren in Indonesië. Toen ze eenmaal terug kwamen naar Europa raakten ze onmiddellijk verslingerd aan de wintersport. Als kleuter mocht ik al meteen mee. Mijn ouders zijn laatbloeiers wat wintersport betreft. Zij begonnen pas op hun dertigste. Ik gelukkig niet. De eerste drie jaar van mijn leven moest ik bij oma blijven, maar op mijn vierde mocht ik eindelijk mee.”

Was het liefde op het eerste gezicht met de sneeuw?
​“Niet bepaald. We zaten in het Zwitserse gebied Grindelwald onder de Eiger. Ik heb hier geen erg goede herinneringen aan. Het was in 1970 en de Zwitserse skileraren daar waren echte ‘bully’s’. Gewoon boerenjongens die weinig op hadden met educatie en misschien wel jaloers waren op de rijke toeristen die langs kwamen. Ze hadden mooie truien maar daar hield het wel mee op. Zij waren echt heel erg vervelend. Ik herinner me dat ze zeer hardhandig waren en dat ze je omduwden. Zij lieten kinderen huilend alleen staan. Continu zeiden ze dat je toch niets kon. De klasjes waren wel lekker klein, dat dan weer wel.”

Wanneer ontstond de liefde voor de wintersport?
“Het jaar na het ‘debacle’ in Grindelwald zaten we weer in Zwitserland, nu in Lenzerheide Valbella. De leraren daar waren vele malen beter en vriendelijker. Vanaf dat moment, op vijf jarige leeftijd dus, begon de liefde te groeien. Ik denk dat ze in dit gebied het toerisme nodig hadden en de ski-instructeurs begrepen dat je met vriendelijkheid een stuk verder komt. Ik had veel plezier in de lessen, alhoewel we toen duidelijk meer stil stonden dan tegenwoordig. Het was echt nog het ouderwetse lesgeven van stilstaan en nadoen.”

Dus vanaf toen was het elke winter raak?
“Ja, ik mocht elke winter mee op wintersport. Eén keer stelden mijn ouders voor dat ik thuis zou blijven, toen was het meteen heibel! Vanaf dat moment zijn we door de Alpen gaan reizen. We zaten vaak ergens anders, vooral in Zwitserland, Oostenrijk en Italië."

Het skileraarschap?
“Als kind van een jaar of twaalf had ik de droom om skileraar of berggids te worden. Mede door  het feit dat mijn ouders altijd hebben gezegd dat je als Nederlander geen skileraar kon worden, heb ik het niet direct geprobeerd. Maar ik ben er altijd van blijven dromen. Voor mijn diensttijd ging ik bij het korps mariniers, vanwege ‘de koudweer’ training in Noorwegen. Die heb ik jammer genoeg nooit meegemaakt. Maar de drang naar koude, sneeuw en winter was er altijd. Ik had graag de opleiding tot Mountainleader in het leger gedaan, maar ik was slechts een dienstplichtige. Dus dat lukte natuurlijk niet”.

Hoe ben je er toen ingerold?
“Het bleef altijd spoken in mijn hoofd, ik rolde de KALO in en zocht zoveel mogelijk de richting van de outdoorsporten op. Maar ik werd niet gelukkiger van mijn bestaan in Nederland. Op een gegeven moment was ik accountmanager bij een bierbrouwer maar dat was niet echt iets voor mij. Ik werd steeds ongelukkiger. Ik besloot alsnog mijn droom te volgen. Op een bepaald moment had ik voldoende budget om een opleiding van drie maanden tot skileraar te gaan volgen. Ik ben toen gewoon in het diepe gesprongen. Ik dacht, als het niet lukt dan heb ik in ieder geval een mooie ervaring. Ik besloot meteen voor het hoogste en beste te gaan, de Zwitserse opleiding tot Snow-Pro.”

Hoe verliep je opleiding vanaf dat moment?
​“Ik begon met de International-Academy, vooral opgezet als gap-cours om Britse rijkeluiskinderen te leren skiën. Normaal gesproken haalde niemand deze opleiding, want iedereen was te veel bezig met feesten. Het was gewoon een fantastische melkkoe. Ik haalde het tegen ieders verwachting in wel en wel in de eerste keer. De examinator zei wel dat ik nu niet moest denken dat ik Stufe II en III ook zou halen, daar zou ik nog wel een paar jaar voor nodig hebben. Dit was voor mij de trigger om er alles aan te doen om ook Stufe II en III te halen... en wel het jaar daarop!”

En... haalde je die ook meteen?
“Ja, maar wel omdat ik de hele zomer super geconcentreerd getraind heb op een indoorbaan hier in Nederland. Bij de skischool waar ik die winter al werkte kreeg ik een personal trainer. Ik haalde aan het einde van dat tweede seizoen meteen al de Stufe II. Na het afleggen van een examen in de tweede glij-discipline, in mijn geval telemark en het schrijven van een essai, haalde ik ook zonder problemen Stufe III en was ik officieel Swiss-Snow-Pro”.

En toen?
“Na het halen van Stufe I werkte ik natuurlijk al meteen voor een skischool in Nendaz en daar ging ik mee door toen ik volledig klaar was met de opleiding. Ik was gelijk een van de hoogst gediplomeerde skileraren in de school. Ik werd in eerste instantie ‘assistent Chef technique’ en een paar jaar later ‘Chef technique’, dit zette mijn carrière op de rails. In de zomer werkte ik nog steeds bij het Nederlandse Montana Indoor snowcentrum te Westerhoven.”

Hoe vonden de ‘locals’ dat, een Nederlander als hoogste pief in een skischool?
“Ik heb daar in Nendaz weinig problemen mee gehad. Ik heb veel respect gekregen door het feit dat ik de Zwitserse opleiding heb gedaan en met name omdat ik alles zo snel gehaald heb. Er zijn er altijd die jaloers zijn en die andere mensen alles misgunnen dat zijn gewoon vervelende mensen. Zij zouden hetzelfde gereageerd hebben als ik Zwitser was geweest. Ik heb nooit het gevoel gehad dat het ‘Nederlander zijn’ problemen opleverde. Tijdens de opleiding was dit wel anders. Daar had ik duidelijk het gevoel alles twee maal zo goed te moeten doen!”

Waarom zit je in Nendaz?
​“Met de familie hadden we tijdens het rondreizen tussen de skigebieden weer een nieuw plekje gevonden, Haute Nendaz. Vrienden van mijn ouders hadden een daar een chaletje. Toen duurde de reis nog bijna 18 uur, de snelweg hield bij Bern op. We hebben er zelfs een keer meer dan 24 uur over gedaan. Goede tijden waren dat. Mijn oudste zus liep die eerste vakantie daar gelijk tegen een Zwitser aan en zij verhuisde die zomer meteen naar Nendaz. En mijn ouders beviel het daar ook prima. Voor mij was de keuze daarna makkelijk om ook richting Nendaz te verhuizen, om daar als skileraar te werken.”

Zou je ergens anders kunnen wonen of werken?
“Waarschijnlijk zou ik geen enkel probleem hebben om ergens anders te wonen en te leven, als het ’s winters maar in de skibare bergen is. Overigens is Les 4 Vallées een van de meest extreme gebieden. Het gebied past precies bij mijn skistijl en terreinvoorkeur. Het dorp is niet mooi. Het is een uit de grond gestampt skidorp. Maar er zijn weinig mooiere off-piste gebieden. Alhoewel ik weet dat elk gebied zijn eigen juweeltjes heeft.”

Welke nationaliteit hebben jouw cursisten en wat voor lessen geef je?
“Mijn cursisten bestaan voornamelijk uit Nederlanders, Belgen en Engelsen. De laatste zes jaar ben ik 90 % van de tijd buiten de pistes te vinden. Dat vind ik gewoon het allerleukste. Alhoewel op een mooie piste met goede pisteski’s naar beneden knallen ook heerlijk is!”

Wat vind jij het belangrijkste om je cursisten bij te brengen?
“Naast het perfectioneren van de techniek vind ik respect heel belangrijk! Het is heel belangrijk dat mijn cursisten ook respect leren krijgen. Respect voor elkaar, de helling, de sneeuw, de bergen en de natuur in zijn geheel. Iedereen moet respectvol omgaan met alles binnen de bergen. Ik zeg altijd vooraf: als we door de bomen skiën en iemand raakt een boompje, dat er wel geëxcuseerd moet worden. Dit moet je oprecht denken, anders komt die boom misschien nog wel eens hard terug! Ik probeer op die manier een deurtje te openen, zodat men meer de schoonheid van onze planeet inziet en van onze winter in de Alpen. Skiën en boarden is niet alleen maar knallen, maar ook intens beleven waar we mee bezig zijn. Het komt ook voor dat ik tijdens een afdaling de groep stil zet om een helling in de buurt te bekijken waar een groep steenbokken loopt. Fantastisch vindt iedereen dat.”

Je staat bekend als echte off-piste skiër, ski je ook graag op de pistes?
"Ik vind pisteskiën niet vervelend en als ik op mijn slalomski’s sta, vind ik het heerlijk om mijn techniek te perfectioneren. Op brede ski’s ga ik graag zo hard ik kan achteruit. Dus dat doe ik maar niet teveel. Pisteskiën met off-piste ski’s is anders een beetje pijnlijk voor de knieën en enkels. Verder ben ik echt gek op buckelpistes. Dit moet natuurlijk ook wel in Les Quatre Vallées, anders zou ik hier niet naar beneden komen.”

Wat vind je van de huidige trend dat steeds meer wintersporters off-piste willen en gaan?
“Op zich prima, als het met de juiste intentie gebeurt. Daarmee bedoel ik het gevoel, de intentie, het respect, het genieten van het ongerepte. Als het alleen maar gaat om het avontuur of de steilte of wie de grootste ‘spray’ maakt, dan is het in mijn optiek slechts consumeren. Een beetje als ‘been there, done that’. … Op die manier vind ik het niet okay.”

Jij probeert jouw cursisten dus iets anders, iets extra's bij te brengen?
​“Jazeker. Ik probeer hen naast alle verplichte kost als lawine-veiligheid en skitechnieken ook het plezier in de bergen bij te brengen. Als het gaat om intens genieten van die steile heling, dat mooie bos, de gehele dag, dan ben je op het goede adres bij mijn cursussen. Ik haal graag het maximale uit de dag en probeer de hele dag te genieten. Als we bijvoorbeeld naar een off-piste helling lopen en ik zie dat we te snel gaan, dan lopen we toch een stapje langzamer. Elke stap moet genieten zijn want het geluk van een bocht of afdaling moet niet je enige doel zijn. De weg om er te komen, in de meeste brede betekenis van het woord, moet je gelukkig maken.”

Sander wordt gesponsord door Liberty (skis), Lange (skischoenen), Shred (helmen en brillen), MK-skiservice (lawine materiaal). Net als vorig jaar blogt Sander ook dit jaar op de Poederwebsite Wepowder.nl. Kijk voor meer informatie op www.sanderkan.nl