houd de druk erop, het nut van compressiekleding

Door Rolf

Je ziet bijna geen hardloper meer zonder opvallend lange kousen. Deze trend doet nu ook zijn intrede bij voetbal, wielrennen en andere sporten. De lange kousen zijn een voorbeeld van compressiekleding; onderkleding die druk uitoefent op je spieren. Maar hoe werkt het? En helpt het echt?

Misschien denk je dat je bij het sporten met lekker ruim zittende kleding het beste af bent. Dus waarom zou je onderkleding dan zo strak maken dat je zelfs moeite moet doen om het aan te trekken? Dat lijkt onlogisch, maar is het niet. Bij sporten draait alles natuurlijk om de doorbloeding van de spieren, want het bloed voert de zuurstof aan die de spieren nodig hebben. De strak zittende compressiekleding geeft steun en oefent druk uit op de bloedvaten. Daardoor verdwijnt de reflex van de minuscule spiertjes in de vaatwanden om zich samen te trekken. Als gevolg hiervan blijven de vaten wijder openstaan en daardoor krijg je dus een betere doorbloeding van de spieren. Een soort doping in je kleding dus? Nou, zo heftig is het nu ook weer niet. 

Duursporters (wielrenners, langeafstandslopers, etcetera) zijn massaal op, en vooral in, de compressiekleding gedoken. Toch lukt het wetenschappers niet altijd om voor duursporters betere prestaties als gevolg van het dragen van compressiekleding aan te tonen. Maar wetenschappelijk is wel een beter herstel als gevolg van het dragen van compressiekleding aantoonbaar. En dat is wat compressiekleding heel interessant maakt voor wintersporters. 

Skiën en snowboarden zijn typische stop-and-go-sporten met heel veel herstelmomenten. En die herstelmomenten zijn juist heel belabberd, omdat je meestal heel statisch in een lift zit en de doorbloeding daardoor juist tijdens zo’n herstelmoment heel slecht is. Een betere doorbloeding van de spieren zorgt ervoor dat afvalstoffen (zoals melkzuur) beter en sneller afgevoerd worden. Een interessante hulp voor die wintersporters die toch iets minder fit aan de vakantie beginnen dan ze eigenlijk zouden willen. Denk aan zure benen en kramp. 

Eigenlijk is er niets nieuws onder de zon en kennen we de voordelen van compressie al vele decennia. Mijn grootmoeder droeg al steunkousen tegen spataderen en dikke enkels. Goddank is de styling van de moderne compressiekleding wel vele malen beter!

“Een betere doorbloeding van de spieren zorgt ervoor dat afvalstoffen beter en sneller afgevoerd worden”

Toepassingen
We spreken met Jack van Nunen van wintersportshop Outdoor XL in Barendrecht over de voordelen van compressiekleding. Jack is ook de serviceman van onze nationale piste skitest. Jack: "Ik denk dat compressiekleding heel veel voor de wintersporter kan betekenen. Neem alleen al de compressiekousen. Daarmee kan ik heel veel problemen te lijf gaan, variërend van bepaalde pijnklachten in de voeten tot het tegengaan van zwelling in de enkels en heel belangrijk: koude voeten! Een betere doorbloeding scheelt gewoon heel veel voor mensen die last hebben van koude voeten. Maar het helpt bijvoorbeeld ook tegen kramp in de kuiten en het voorkomt een moe gevoel in de kuiten en benen. Op zijn minst treedt dat gevoel pas veel later op en dus kun je meer uit je wintersportvakantie halen."

Jack noemde het al, maar compressie is dus ook interessant voor mensen die kampen met zwellingen. Denk bijvoorbeeld aan de gevolgen van een meniscus- of andere knieblessure. Lang daarna kun je nog klachten houden van vocht in het gewricht. Dat vocht wordt veel sneller afgevoerd, of zelfs helemaal voorkomen, door compressiekleding. 

Après-ski
De titel van deze alinea suggereert geenszins dat alcohol ook sneller afgevoerd wordt door het dragen van compressiekleding! Waar het wel op slaat is het feit dat compressie dus een hele grote rol speelt in het herstel. En dat herstel gaat lange tijd door nadat je gestopt bent met boarden of skiën. Met andere woorden: je moet je compressiekleding niet te snel uittrekken na afloop van het sporten, of je moet lekker douchen en een schoon setje aantrekken. Jack heeft meer tips: "Compressiesokken zijn ook heel fijn als je een lange reis moet maken of de hele dag moet staan, bijvoorbeeld op een beurs. Het helpt erg goed tegen stalpoten. Wat ik merk in de winkel is dat veel mensen compressie ook gewoon prettig vinden om te dragen. De extra steun voelt comfortabel aan, nog los van alle voordelen."

Soorten en maten
Er zijn grofweg twee soorten compressie: kleding met compressiezones (alleen druk op bepaalde plekken) en volledige compressie. Wel is het altijd zo dat de druk subtiel wordt opgevoerd in de richting van waar het ‘afval’ moet worden afgevoerd. In het geval van een broek dus meer druk rond de enkels en langzaam minder naar boven toe.

Het meest verkochte compressie-onderdeel is zonder twijfel de sok. Voor de wintersport zijn er twee opties. Jack: "Je hebt enerzijds gewone skisokken met compressie. Je ziet eigenlijk geen verschil met een traditionele skisok, maar je voelt het natuurlijk wel. Daarnaast zijn er racemodellen. Deze zijn flinterdun en hebben geen isolatie. Ik verkoop ze veel aan toerskiërs. Voor hen is compressie heel handig om hittestuwing te voorkomen. Hitte veroorzaakt namelijk sneller blaren. Maar je kunt die dunne modellen ook onder een normale skisok dragen en ze hebben als voordeel dat je ze ook buiten de wintersport kunt gebruiken. 

De compressie van kleding is overigens niet altijd even groot. Daar is een index voor en in sportkleding kom je voornamelijk waarde 2 tegen. Maar ook daarbinnen wordt weer onderscheid gemaakt. Die informatie is lastig te vinden, maar de kracht van de compressie wordt uitgedrukt in millimeters kwikdruk. Extra strak zittende onderkleding is vaak waarde 1 en heet dan comfortabele compressie of iets dergelijks. Veel goedkoper, maar geen echte compressie. 

Wat verder heel belangrijk is, is de juiste maat. Zowel te ruime als te krappe compressiekleding is een ramp. Bij sokken moet je veel meer naar de omvang van de kuit kijken dan naar de voetmaat. Bestudeer dus goed hoe je dat moet doen of nog beter: laat het inmeten door een expert. Dan weet je zeker dat je goed zit en dat is wel zo fijn, want compressiekleding is nu eenmaal niet gratis."

Te kust en te keur
Sokken zijn een goed startpunt om te profiteren van compressiekleding, maar er is natuurlijk veel meer. Tights, oftewel een legging of lange onderbroek, liggen daarna voor de hand om de benen van de wintersporter fris te houden. Let erop dat er speciale driekwart broeken bestaan die optimaal combineren met skisokken en -schoenen. Uiteraard is er ook bovenkleding verkrijgbaar. Een complete set onderkleding is ideaal voor het herstel! Er bestaan ook allerlei speciale toevoegingen. Sportondergoedmerk Falke heeft bijvoorbeeld in zijn Impulse-kleding noppen van siliconen aangebracht. Die noppen masseren je terwijl je het draagt. Zo zijn er steeds nieuwe innovaties op weg naar ‘kleding 3.0’ en een fitte en comfortabele wintersport.