Ultieme jongensdroom, Helikopterskiën in Canada

Door Edo

Helikopterskiën, bij welke fanatieke wintersporter staat dit niet op het verlanglijstje? Bij fotograaf Edo Jungerius stond het bovenaan. Deze winter werd de nummer één van zijn verlanglijst realiteit en mocht hij zich met Canadian Mountain Holidays, kortweg CMH, vijf dagen lang per helikopter de berg op en af laten chauffeuren in het Canadese Brits-Columbia. Een ultieme jongensdroom die uitkwam.

Laat ik eerst een misverstand uit de weg helpen. Heliskiën is niet zo extreem als mensen denken. Je wordt niet op een grillige, steile piek afgezet, die je door een sprong uit de cabine bereikt. Dat zie je misschien op extreme video’s waar professionals hun persoonlijke grenzen opzoeken. In het echte leven gaat zo’n ‘helidrop’ er een stuk  minder ruig aan toe. Maar het gevoel is er niet minder om: pure poedersensatie en een berg voor jezelf.

Ik sluit mij aan bij de winkelreis van skishop MK Skiservice, de freeridespecialist bij uitstek, die met een tiental man naar de Canadese Rockies zijn gevlogen. Philippe Mullens, het hoofd van CMH Benelux, verzekert mij dat ik geen reisstress hoef te verwachten. Het enige wat ik moet doen, is mijn tas van de bagageband tillen op het vliegveld van Calgary en honderd passen naar het airporthotel zetten. Daar word ik met open armen ontvangen door het CMH-personeel. Er blijkt niets van gelogen. Vanaf het moment dat ik incheck, word ik in de watten gelegd. Na een nachtje rust rijden we per touringbus naar de Gothics Lodge: het chalet vanwaar de helikopter de drops verzorgt.

Grootste heliskibedrijf ter wereld
Canadian Mountain Holidays staat synoniem voor heliskiën. Anders dan de naam doet vermoeden, was het een Europeaan die aan de wieg stond van deze trend. De uit Oostenrijk geëmigreerde CMH-oprichter Hans Gmoser presenteerde bijna vijftig jaar geleden deze tak van skiën aan het volk. Hij startte als succesvolle skitourgids. Off-piste skiën werd destijds zo populair dat de Association of Canadian Mountain Guides werd opgericht, waar Hans als technisch directeur werd aangesteld. Hierdoor kon hij gaan experimenteren met helikopters. De omgeving had alle ingrediënten voor succes: afgelegen bergpieken, diepe poeder en ideaal skiterrein. Vandaag de dag is CMH het grootste heliskibedrijf ter wereld met elf chalets in de winter en twee in de zomer. 

One million feet-jas
Tegen de avond bereik ik het afgelegen chalet, dat zich op zo’n anderhalf uur rijden van het bergdorpje Revelstoke bevindt. Er passen niet meer dan 33 mensen in het onlangs gerenoveerde huis, maar dat is de bedoeling. Heliskiën doe je met zo min mogelijk deelnemers, zo blijft het exclusief en blijven er genoeg first tracks over. Bij het avondeten zie ik de rest van de deelnemers. Ze komen uit alle windstreken van de wereld en zijn voornamelijk mannen in de leeftijd dertig-plus. Er blijken veel terugkerende klanten bij te zitten. Misschien heeft dit te maken met de befaamde ‘one-million feet’-jas die je krijgt als je omgerekend meer dan drie miljoen hoogtemeters maakt per heli. Je koopt als echte heliskifan namelijk een X-aantal hoogtemeters in tijdens je verblijf, niet het aantal vluchten. Hierdoor kunnen vaste bezoekers inzien hoeveel meters ze maken. Als presentje krijg je bij iedere miljoen een Gore-Tex jack met opgedrukte badge. Handige marketing, want zo’n statussymbool valt in goede aarde bij de deelnemers. Gedurende de week zie ik dan ook verscheidene jassen voorbij komen. Naar verluidt had een aanwezige Japanner zelfs al de negen miljoen bereikt. Reken maar eens uit hoeveel vluchtjes dat moeten zijn geweest. En als je weet dat het zeventig dollar per minuut aan brandstof kost om een helikopter in de lucht te houden, snap je wel dat dit geen dagelijkse kost is voor reguliere wintersporters.

Buddy-systeem
De Gothics is vernoemd naar de torenhoge granieten bergen van de Selkirks en Monashees, waarvan de steile wanden en spitse pieken lijken op Gotische kathedralen.

Het terrein van de Gothics is het grootste heliskigebied van CMH met veel verschillende soorten afdalingen. Het staat voornamelijk bekend vanwege het skiën tussen de bomen, maar er zijn ook spectaculaire alpine-afdalingen in combinatie met gletsjers. Die zullen wij echter niet maken, want door het onstabiele sneeuwdek in de hoger gelegen gedeeltes en het slechte zicht blijven wij in de lager gelegen bossen. Dit vereist wel wat handigheid. Zo kies je een vaste tree buddy: een persoon waarmee je samen door de ellenlange boomrijen sjeest. Kom je vast te zitten, of verlies je een ski, dan kan je buddy je uit de brand helpen. En door middel van jodelkreten blijf je elkaar op het spoor. Dat is wel zo veilig in de verlaten off-piste. Want vergis je niet, deze Canadese tree runs zijn wel een tikkeltje langer dan de Europese versies en bovendien bedolven onder enkele meters sneeuw. 

Daarbij komt gelijk een ander gevaar om de hoek kijken: tree wells. Deze putten onderaan bomen ontstaan door de abnormale sneeuwval en zijn als drijfzand voor skiërs, soms met dodelijke afloop. Over lawines hoef je je in feite minder zorgen te maken. De doorgewinterde heligidsen laten niets aan toeval over, leert een bezoekje aan het commandocentrum in het chalet. Je wordt natuurlijk niet zomaar lukraak afgezet, maar er wordt met vaste routes gewerkt. Van al deze afdalingen zijn luchtfoto’s gemaakt en er wordt op een dagelijkse blog bijgehouden wat de sneeuw doet. Deze decennia lang verzamelde informatie wordt gecombineerd met het dagelijkse lawinebericht, waarna er een afweging wordt gemaakt welke runs die dag veilig zijn. Daarnaast krijg je aan het begin van de week een stoomcursus in de werking van de lawine-drie-eenheid: schep, sonde en lawinepieper. Dit setje krijg je, inclusief portofoon, dagelijks mee.

Negen drops per dag
Onze crew staat te popelen om de lucht in te gaan. In totaal zijn er drie groepen van ieder tien man. Als de ene groep is afgezet, wordt de volgende opgehaald en zo gaat het de hele dag door. Tussendoor zijn er dan ook maar drie momenten dat vermoeide gasten een vlucht richting chalet kunnen pakken. Wij vliegen met de Bell 212, bekend van de Vietnamoorlog. Maar alvorens het luchtruim te kiezen, krijgen we nog snel veiligheidsinstructies: ski’s omlaag, gebogen in- en uitstappen, in het zicht van de piloot verzamelen en géén scheten laten in de cabine. We’re ready for take-off! Zelfs binnenin de heli zorgen de propellers nog voor een oorverdovend lawaai. Het gebulder doet de adrenaline stijgen en als de deur eindelijk openschuift, springen we een voor een de kniediepe poeder in. “Yes, verse sneeuw!” Nog even de wervelwind van de vertrekkende helikopter trotseren en het genieten kan beginnen. In groepjes van twee zoeven we door het bos omlaag, de gids voorop. Bij elke bocht wordt je gezicht op een koude poederdouche getrakteerd, in de freeride-volksmond ook wel bekend als face shots. 

Het decor is sprookjesachtig. Hoge sparren die zijn ondergedompeld in een dikke laag wit. De bomen staan perfect uit elkaar zodat we op volle snelheid omlaag kunnen slalommen. Pas aan het eind van de run breekt het bos open en bereiken we via een poederbuckelveld de landingszone. Dit ritueel herhalen we maar liefst 38 keer tijdens ons verblijf, met gemiddeld zo’n 9 drops per dag. Lunchen gebeurt gewoon op de berg. Een speciale kleine lunchhelikopter vliegt warme soep en snacks omhoog zodat er geen kostbare tijd verloren gaat en we direct door kunnen met first tracks zetten. Je moet dus wel een beetje tegen decadentie kunnen. Maar het heeft ook simpelweg te maken met het feit dat men zo efficiënt mogelijk wil vliegen. Zo is het bijvoorbeeld financieel logischer om een verloren ski nieuw te laten invliegen, dan een kwartier rond te blijven cirkelen op de hoop dat hij wordt gevonden. 

Poederhonger gestild
Ik heb nog nooit in mijn leven zoveel poeder gereden in zo’n korte tijd. Het is de ideale manier om je freeride-techniek te verbeteren dan wel te perfectioneren. Het weer laat het niet toe om ook de hoger gelegen plateaus te bezoeken. Ik vind het niet erg, want de bossen bieden veel steiler terrein, wat bij diepe poeder juist prettiger is. 

De week is letterlijk en figuurlijk voorbij gevlogen. Mijn benen hebben een verzuringsgraad bereikt waar een citroen jaloers op kan zijn. Mijn poederhonger is gestild en op de herinneringen kan ik nog maanden teren.

Gothics (CA)
Skihoogte: 1.000-2.800m
Skiterrein: 1.923 km2
Afdaalvariaties: 171
Gemiddelde sneeuwval: 1.800 cm