Bijzonder Kirgizië


Door Peter Hofman

Het is midden in de nacht, we zijn net opgehaald van het internationale vliegveld van Bishkek. Het sneeuwt en het zicht wordt steeds slechter. De thermometer geeft aan dat het buiten -12 graden is. We zijn op poedervakantie in de uithoeken van de Himalaya. 

Nog niet zo lang geleden werden trips naar Kirgizië sterk ontmoedigd. Het Russische leger beheerste meerdere strategische plekken en vooral in het oosten was de steun voor het communistische gedachtegoed groot. De lokale bewoners denken met weemoed terug aan de tijden van opiumteelt en relatieve welvaart. Ondertussen zet het land grote stappen in de richting van een vrije democratie. De visumplicht is afgeschaft en de blik is op de wereld gericht. 

Zeventig procent van Kirgizië ligt boven de 3.000 meter en de hoogste bergtop is 7.439 meter. De Kirgiezen zijn ongelooflijk gastvrij, vol zelfspot en het eten is verrukkelijk. Het klinkt als een ideaal land voor een avontuurlijke wintersport. Maar, na de val van de Sovjet Unie had Kirgizië grote moeite om te overleven. Het kapitalisme en de privatisering van bedrijven bleken slechts winstgevend voor een kleine groep mensen. Prijzen stegen en tegenwoordig leeft meer dan de helft van de bevolking onder de armoedegrens. Het gebrek aan natuurlijke hulpbronnen, lage temperaturen, weinig economische activiteit en slechte infrastructuur zorgen ervoor dat de lokale inwoners het vooral in de winter zwaar hebben.

“In Kirgizië is het onbeschoft om alcohol in de fles achter te laten dus drinken we alles op”

Karakol
Vroeg in de ochtend arriveren we in Karakol, met 100.000 inwoners de derde stad van het land. Een Russisch orthodoxe kerk en het Przewalsky museum daargelaten zijn er weinig toeristische trekpleisters. Gelukkig ligt er een verse laag poeder. Wij rijden direct door naar het grootste skigebied van Centraal Azië: Karakol Ski Base. Op een hoogte van 2.200 meter nestelen zich de eerste liften, die in 2009 gedoneerd zijn door SEVABEL, de skiliftmaatschappij van Les Menuires in Frankrijk. Het zijn stokoude, gele liften die tergend langzaam omhoog gaan. Alles beter dan lopen, dus stappen we goedgemutst in de aftandse stoeltjeslift. Op de top vergapen we ons aan de vele vijfduizenders. Onze Kirgizische gidsen wijzen ons op bergen als Aksuu, Djigit en Karakol. Ondanks het feit dat we ons op 3000 meter bevinden, groeien hier wel bomen. De pistes slingeren tussen de bossen omlaag en zijn verrassend goed onderhouden. 

“Sommige paarden gaan steevast in galop als dat niet gewenst is”

Vermoeid na een dag poederrijden ploffen we in de auto en laten ons naar de après-ski van Karakol brengen. Deze bestaat uit een uitgebreide Lachman-maaltijd (noedels met rundvlees), Brizol (rol gehakt, omelet en groenten), Kurduk (aardappels met vlees) en Shashlik. Dit alles verorberen we onder tl-verlichting in een restaurant met een plavuizenvloer en een doordringende stank van wodka. Maar dit doet geen afbreuk aan de stemming want voordat we het realiseren staan er ook bij ons twee flessen wodka en plastic flessen bier op tafel. In Kirgizië (en in Rusland) is het onbeschoft om alcohol in de fles achter te laten, dus drinken we alles op en hebben de avond van ons leven. 

“Ski Karakol heeft stokoude, gele liften die tergend langzaam omhoog gaan”

Yurt-kamp
De volgende ochtend ontbijten we met warme Lachman en vers brood. En natuurlijk met thee, heel veel thee. Even later rijden we naar Ak Suu, een dorpje 20 kilometer buiten Karakol. Hier staan ronkende sneeuwscooters op ons te wachten. De snowboarders stappen achterop bij Pjotr, Slava en Waza. De skiërs maken een knoop in een lang stuk touw en doen daar hun skistokken doorheen. Deze skistokken klemmen achter hun benen en zo sleuren de sneeuwscooters ze naar boven. Het is een barre tocht over smalle paadjes in dichtbegroeide bossen. Na een uurtje zweten bereiken we een plateau op 2.600 meter. Daar staan drie comfortabele yurts; traditionele tenten met een tonoo (een ronde opening in het dak). Er is ook een zogenoemde banya-tent. In deze kleine (Russische) saunatent zitten we even later met vier mannen op een houten bankje. De hitte is onverdraaglijk en na 5 minuten stormen we naar buiten. Op blote voeten, door de sneeuw, richting de ijskoude rivier. Na een skinny dip verlangen we toch weer naar de snikhete sauna. De meiden lachen ons vorstelijk uit vanuit de naastgelegen, houtgestookte jacuzzi. Nee, het is hier niet slecht toeven.

Paardentocht
Op de laatste dag klimmen we in de Kyzyl Suu-vallei op viervoeters. Daarmee sjokken we langzaam richting de voet van Kyzyl Suu. De lokale boer Askar gaat mee als gids en zal de paarden terugbrengen als wij de afdaling inzetten. Hobbelend en ploeterend door de sneeuw klauteren we omhoog. De paarden dampen van de zware inspanning en enkele berijders van het angstzweet, want sommige paarden gaan steevast in galop als dat niet gewenst is. Gelukkig bereiken we heelhuids de 1.200 meter verticale drop. We verwisselen de paarden voor latten en planken en kriskrassen omlaag. We springen van klifjes en slalommen om doornstruiken tot we weer uitkomen bij de boerderij van Askar. Dit was echt ongeëvenaard. Hangend op de rand van het mini-zwembadje realiseren we ons wat een geweldige week het was. Kirgizië mag in sommige gevallen op een derdewereldland lijken, qua natuurlijke schoonheden is het zeker één van de mooiste landen op aarde. 

Stichting Ryce Travel
Deze wintersportreis werd georganiseerd door Stichting Ryce Travel. Dit is een non-profitorganisatie die zich inzet voor duurzame wintersport in ontwikkelingslanden. Met steun van Nederlandse, Franse en Oostenrijkse bedrijven zijn meerdere projecten gerealiseerd. De organisatie heeft een yurt-kamp opgezet, een skiverhuur geopend, een paardenmanege gesteund, lawinevoorlichting gegeven en skileraren opgeleid. Het stimuleert daarmee Community Based Tourism (CBT). Ben je geïnteresseerd of wil je materiaal doneren? Kijk dan op: rycetravel.com