Gaat snowfarming de wintersport veranderen?

Door Roel

Kitzbühel opende half oktober het skiseizoen. Weken voordat de eerste natuursneeuw hier normaal gesproken zou blijven liggen wordt de eerste piste van het seizoen geopend met sneeuw van vorig jaar. Snowfarming is het toverwoord en Kitzbühel staat hierin niet alleen. Het Finse Ruka ging afgelopen weekend al open op uitsluitend oude, bewaarde sneeuw, en onder andere Ramsau am Dachstein en Seefeldopenen begin november de eerste langlaufloipes in het dal. Is snowfarming de techniek van de toekomst?

Wat is snowfarming?
Snowfarming is een techniek die eigenlijk al een paar honderd jaar geleden is uitgevonden. Met oude sneeuw en ijs werden vroeger ijskelders ingericht waarmee boeren in de zomer hun voedsel koelden. Hetzelfde principe wordt nu ingezet voor de wintersportbranche door sneeuw van het afgelopen jaar te hergebruiken op de piste. Het werd voor het eerst in Finland toegepast. Bij snowfarming wordt in het voorjaar oude sneeuw bijeengeschoven tot een grote berg waarna deze wordt afgedekt met isolatiemateriaal. Dit kan kunststof zijn maar ook zaagsel of houtsnippers. Het geheel wordt afgedekt met witte folie. De materialen beschermen de sneeuw tegen de warmte en zon 's zomers maar ook tegen wind en regen. Uitgebreid onderzoek van het Institut für Schnee- und Lawinenforschung (SLF) wees jaren geleden al uit dat hiermee 70 tot 80% van de sneeuw geconserveerd kan worden. Percentages die door de praktijk bevestigd worden. Hoe groter de berg sneeuw, hoe minder er relatief gezien wegsmelt.

Uitrijden over de piste

Net als met sneeuwkanonnen kan een skigebied met snowfarming veel eerder open, ook als er nog geen sneeuw is gevallen. Het grote voordeel ten opzichte van sneeuwkanonnen is echter dat je niet afhankelijk bent van de temperatuur. Een sneeuwkanon kan alleen sneeuw maken als het vriest (de IDE-snowmakers daargelaten), bij snowfarming kun je de sneeuw uitrijden en verspreiden over de piste ongeacht de temperatuur. In dit filmpje uit Ruka Skiresort zie je mooi hoe het werkt.

https://www.facebook.com/rukaskiresort/videos/10154726626065443/

Een belangrijk kenmerk van deze sneeuw is dat hij bijzonder compact is. Doordat de sneeuw wordt samengeperst in een depot is de dichtheid erg hoog. Een warme zomer laat een klein deel smelten, de rest van de sneeuw wordt nog compacter. Deze verdichte sneeuw is veel beter bestand tegen weersinvloeden dan luchtige verse sneeuw die is uitgereden over de piste.

Zo'n depot oogt klein maar je kunt er meer mee dan je denkt. We spraken hierover met de Bergbahn AG Kitzbühel. Een sneeuwdepot van 20.000 m3 op de Resterhöhe (foto hieronder) kan een piste met een breedte van 50 meter over een lengte van 1 kilometer bedekken met 50 cm sneeuw. Je kunt je voorstellen dat wanneer je meerdere sneeuwdepots in een skigebied aanlegt, je snel een groot deel van de pistes te pakken hebt. Zonder dat er vorst of een vlok natuursneeuw aan te pas komt.

Meer skidagen
Het op deze manier bewaren en hergebruiken van sneeuw blijkt dus behoorlijk effectief te zijn. Het moment dat een skigebied opent is veel minder afhankelijk van het weer en er kan al vroeg een basislaag worden gelegd voor de rest van het seizoen.

Het mag duidelijk zijn dat het aantal skidagen van een skigebied door deze techniek flink toeneemt. In Ruka kon afgelopen seizoen maar liefst 200 dagen geskied en geboard worden. Het langst van alle Finse skigebieden. Komend seizoen mikt Kitzbühel ook op 200 dagen. Ter vergelijking, tot halverwege de jaren 2000 kon je in Kitzbühel gemiddeld zo'n 140 dagen skiën. Met snowfarming is dat bijna twee maanden langer. De grootste winst zit in het voorseizoen, december is als het ware oktober geworden. Ook al gaat het dan om een beperkt deel van de pistes. Dit staat in schril contrast met de problemen die skigebieden de afgelopen jaren hadden om in december te openen door het gebrek aan kou en sneeuw. De techniek is dan ook relatief nieuw. Niet veel skigebieden doen aan snowfarming, maar waar ze het doen werpt het vruchten af.

Geen vervanging van kunstsneeuw
Je zou denken dat snowfarming sneeuwkanonnen op den duur overbodig kunnen maken. Sneeuwkanonnen garanderen niet altijd een vroege seizoensstart, snowfarming doet dat wel. Daarnaast bespaar je er stroomkosten mee, maar dat is te kort door de bocht. Kunstsneeuw blijft nodig, zeker in het hoogseizoen omdat de pistes veel meer skiërs en boarders (snellere liften) moeten kunnen handlen dan vroeger. Als er 's winters geen sneeuw valt geldt hetzelfde, dan blijven sneeuwkanonnen nodig.

Sterker nog, sneeuwkanonnen kunnen een sleutelrol vervullen voor het slagen van snowfarming. Je kunt namelijk ook kunstsneeuw bewaren. In de praktijk liggen veel pistes zelfs vol geprepareerde (en van nature compacte) kunstsneeuw die dus uitermate geschikt is voor snowfarming. Je kunt een sneeuwkanon daarnaast in koude periodes volop laten spuiten om hiervan een sneeuwdepot aan te leggen. Veel gebieden doen dat al.

Meer toepassingen
Tot slot kan snowfarming bijdragen aan het in leven houden van gletsjerskigebieden. Ook op gletsjers wordt steeds vaker sneeuw bewaard om er langer profijt van te hebben. Het kan gletsjers niet beschermen maar het smelten wel vertragen. Daarover in een ander blog meer.

We gaan de komende jaren dus waarschijnlijk meer horen van snowfarming en de verschillende toepassingsmogelijkheden. De sneeuw is er, het afdekmateriaal is relatief goedkoop en je kunt het seizoen op een relatief makkelijke manier langer maken. Mocht je dat willen tenminste, want je hebt extra man- en pistenbully-uren die je moet afzetten tegen de extra inkomsten, maar dat is weer een ander verhaal.