Vast in de Alpen

Door Roel

We hebben het in januari meerdere keren meegemaakt. Door overvloedige sneeuwval en lawinegevaar raakten wintersportplaatsen van de buitenwereld afgesloten. Voor sommigen is een afgesloten toegangsweg de ultieme droom want je ‘mag’ langer blijven; voor veel meer mensen is het echter een nachtmerrie. Zeker als het op een zaterdag gebeurt. Maar welke wegen en passen zijn nu riskant bij zulke zware en langdurige sneeuwval, en is het zo extreem?

Twee weekenden was het raak, van 5 t/m 8 januari en tussen 20 en 24 januari waren er grote problemen op de weg. Uitgerekend rond de wisseldagen legde zware sneeuwval het Alpenverkeer lam. Lawines schoven over de weg bij Les Menuires en Ischgl, wegen werden preventief gesloten vanwege lawinegevaar (o.a. Sankt Anton). Door het vele vakantieverkeer stonden automobilisten voor de Fernpass soms 6 uur stil. Anderen moesten een hotelovernachting boeken ver voor hun eindbestemming.

Uitzonderlijk?
​Wegen en vooral passen worden vaker afgesloten. De laatste 3-4 jaar is het alleen weinig voorgekomen in de Noordalpen door het gebrek aan zware sneeuwval. Aangezien de meeste wintersporters in de Noordalpen skiën is iedereen eraan gewend geraakt dat wegen begaanbaar (moeten) zijn. Dat is dus niet zo normaal als we denken, dit jaar maken we aan de noordkant van de Alpen zelfs een extreem sneeuwrijke winter mee. Het aantal afsluitingen ligt veel hoger dan ‘normaal’. En dat is even omschakelen! De laatste jaren sneeuwde het voornamelijk hard in de Zuidalpen, gebieden als Isola 2000, Montgenèvre en gebieden in de Italiaanse Piemonte en Franse Queyras waren afgelopen jaren soms meerdere dagen achtereen afgesloten. Dit zijn gebieden waar weinig Nederlanders komen, dus de Nederlandse media berichten hier zelden over. Raar is het dus allerminst dat cols worden afgesloten, of afgesloten zijn.

Waarom?
​Wegen worden afgesloten als de veiligheid van de weggebruikers in het geding komt. Natuurlijk zijn ze in de Alpenlanden wel wat gewend dus een dun laagje sneeuw of wat ijzel is geen reden om de weg dicht te gooien. Vaak is lawinegevaar de reden waarom een weg dicht moet. Daarnaast worden wegen afgesloten bij teveel wind, extreem slecht zicht of als er ongelukken zijn gebeurd, iets dat op glad wegdek nog wel eens gebeurt. Wegen worden niet zomaar gesloten, het afsluiten van dalen of belangrijke verbindingscollen kost handen vol geld. Als het even kan blijven de wegen geopend.

Welke wegen lopen risico?
​Sommige wegen lopen een groter gevaar dan andere. Het lijken inkoppertjes maar ik som ze toch even op. Het meest kwetsbaar ben je als wintersporter op wegen die hoog of in echte ‘staulagen’, waar gemiddeld dus veel en vaak sneeuw ligt zoals de Oostenrijkse Arlberg. Ook het stijgingspercentage speelt een belangrijke rol en of veel vakantieverkeer afhankelijk is van de weg. De geringste verstoring op een wisseldag zorgt vaak meteen voor opstoppingen. Tot slot heb je wegen die traditioneel bekend staan als lawinegevaarlijk (Isola 2000) en waar je dus altijd de wegsituatie in de gaten moet houden.

Het kan overal gebeuren maar bij zware sneeuwval zijn deze wegen bijzonder storingsgevoelig tot volledige afsluitingen aan toe:
- Fernpass
- Paznaunstrasse richting Ischgl/Galtür
- Flexenpass tussen Stuben en Lech
- Arlbergstrasse tussen Langen en St. Anton am Arlberg
- Isola 2000
- Lautaret

Winterafsluitingen
Niet te vergeten, sommige wegen zijn ’swinters altijd afgesloten. Het lijken handige‘binnendoor weggetjes’ maar de Timmelsjoch tussen Oostenrijk en Italië, de Zwitserse Grimselpass of de Col du Galibier in Frankrijk zijn ’s winters altijd dicht. Let daar dus op alsje alleen ‘s zomers in de Alpen hebt gereden.Anders kun je voor onaangename verrassingen komen te staan. Ook lang niet elke GPS houdt rekening met deze afsluitingen.​