Hoe krijgt een pistenbully de piste zo strak?

Door Rogier

Hoe komen de alom geliefde, strak geprepareerde pistes eigenlijk tot stand?

Nog niet zo oud
 Nog niet zo heel lang geleden reden er geen pistenbullys in Europa rond. In een aantal gebieden was men zelfs van mening dat je gewoon maar moest leren skiën. Het gezegde 'Er bestaat geen slechte sneeuw, er bestaan alleen slechte skiërs' was toen (en soms nog steeds) de gedachte. Echter men wilde de skisport democratiseren en dus begrepen uitbaters van skigebieden ook wel dat strakke pistes beter werken dan verregende en weer opgevroren buckels. In Europa was het onder andere [Emile Allais](https://www.wintersporters.nl/weblog/bericht/2816/Grondlegger-'Ski-Francais'-overleden) die hard lobbyde voor de pistenbully. Deze man had in Squaw Valley gezien hoe pistes machinaal geprepareerd werden. En hoe men aan de andere kant van de oceaan er alles voor deed op wintersport zo plezierig mogelijk te maken. Voor Allais was dat pure plezier op de pistes het aller-belangrijkste, en goed geprepareerde pistes horen daarbij. Dus lobbyde hij hard voor machinale preparatie van pistes.

Preparen
Niet dat er voor die tijd niet geprepareerd werd. Maar dat werd op de ski's gedaan. In kleine gebiedjes simpelweg door een voor een de pistes af te rütschen. In grotere gebieden met een soort hand-walsen (zie foto). Dat dit minder precies is dan een pistenbully mag voor zich spreken. In kleine gebieden werd dit nog niet zo heel lang geleden nog op deze manier gedaan. Mijn vrouw Sandra herinnert zich nog dat ze toen ze als klein meisje in de wedstrijdclub trainde, de pistes al skiënd moest prepareren omdat de enige pistenbully van de vallei niet alles kon doen.

Pistenbullys
Maar die tijden zijn anders. De meest moderne pistenbullys zijn precisie instrumenten waarbij GPSen en computers de chauffeur tot dienst zijn. Terwijl het principe gelijk is gebleven. Sneeuw wordt eventueel verplaatst en met een instelbare druk (tot meerdere tonnen) plat gedrukt. De sneeuwschuivers voor op de bully verplaatsten de sneeuw, en de kam achterop de bully drukt deze sneeuw plat in mooie ribbels. De sneeuw wordt eerst door een soort frees klein gemalen waarna de kunststof kam de sneeuw in de beroemde ribbels drukt. Op deze kam en frees combinatie kan meer en minder druk gezet worden. Dat deze combinatie van frees en kam sterk is blijkt wel als je ziet hoe een bully een grote hoop keiharde kunstsneeuw in perfecte sneeuw kan veranderen. Ook kunnen echt ijzige en keiharde hobbels netjes vermalen en strak uitgereden worden. Afhankelijk van de sneeuw. Deze ribbels zorgen voor een groter contact oppervlak met de koude buitenlucht waardoor de sneeuw beter van kwaliteit wordt.

Veel werk
 Iedereen die aan het eind van de dag over een kapot geskiede piste heeft geskied weet ook hoe goed zo'n piste er de dag erna weer bij kan liggen. De pistenbullys rijden 's nachts echt alles weer strak. Met de schuivers voorop de bully wordt de sneeuw verplaatst, en worden ijzige delen en harde hobbels kapot gemalen met een frees en met de kammen achterop wordt de sneeuw weer plat gedrukt in mooie ribbels. Zo schrapen de bully's sneeuw weg waar 'teveel' ligt om plekken waar er sneeuw nodig is weer op te vullen. Deze sneeuw wordt daarna vlak gedrukt met de kam, wederom afhankelijk van de sneeuw kan dit met meer of minder druk gedaan worden. Deze kam is over het algemeen gewoon recht. Maar er bestaan kammen voor langlaufloipes die mooie klassieke-langlauf gleuven maken en kammen voor halfpipes in de halfpipe vorm.

Kabel
Op steile pistes, als er veel sneeuw verplaatst moet worden, of als de sneeuw zeer nat is maken goed uitgeruste bullys gebruik van een trek-kabel. Deze kabel wordt aan een ingegraven blok beton gekoppeld en zo kan de bully zichzelf over de helling heen trekken en zelfs in de steilste hellingen veel sneeuw verplaatsen. Hierdoor zijn de allersteilste pistes in de slechtste staat te prepareren. Vroeger werden deze kabels ook wel eens aan bomen vast gezet maar nadat er meerdere eeuwenoude bomen uit de grond zijn getrokken is men over gegaan op betonblokken of bevestigingspunten in sterke rotsformaties.