Kunstsneeuw, schadelijk of niet?

Door Roel

Het was dit seizoen weer huiveren. Zou er met de kerst genoeg sneeuw liggen? Voor het tweede jaar op rij bleef Vrouw Holle in haar bed liggen en ging de kerstvakantie in een groot deel van de Alpen groen van start. Toch werd er weinig geklaagd, de zon scheen uitbundig en er kon gewoon geskied worden. Op kunstsneeuw welteverstaan. Hoe normaal we dit tegenwoordig ook vinden, hoe ver gaan we daarin?

Sneeuwarme jaren
Het begon allemaal in de jaren '90 in Italië. Hoewel tien jaar daarvoor al her en der wat sneeuwkanonnen stonden opgesteld, kwam de kunstsneeuw begin jaren '90 pas in opkomst. Meerdere jaren op rij viel het in de Italiaanse Alpen tegen met de sneeuwval. Skigebieden begonnen serieus last te krijgen van aarzelende toeristen. Zou er volgend jaar wel genoeg sneeuw liggen hoorde je ze denken en voor het eerst dreigden wintersporters weg te lopen naar sneeuwzekerder oorden. Om geen risico te lopen zetten de Italianen massaal in op kunstsneeuw. Sneeuwkanonnen schoten als paddenstoelen uit de grond, en al snel kreeg men het klaar grote delen van een skigebied kunstmatig te besneeuwen. Einde onzekerheid!

Skiën in de Dolomieten, december 2015

Ook de Noordalpen moesten 'om'
Dat was jaren '90, maar na vele relatief probleemloze jaren kregen plotseling ook de ::Noordalpen:: een extreem sneeuwarme winter voor de kiezen. Dat was het seizoen 2006-2007. De sneeuwkanonnen hadden inmiddels hun intrede gedaan in Oostenrijk maar nog niet op zo'n uitgebreide schaal als in Italië. Het gevolg hiervan was een commercieel rampzalig seizoen voor de vele skigebieden die dit niet gewend waren. Pistes gingen lange tijd niet open en toeristen morden over slechte sneeuwcondities. "Dit nooit meer" moet men hebben gedacht want vanaf dat moment gingen ze ook in de Noordalpen grootschalig investeren in kunstsneeuw.

Inmiddels staan zelfs de gletsjers vol met sneeuwkanonnen om ons zo vroeg mogelijk in het najaar op de ski's te zetten. En er is nog een tweede reden voor de expansiedrift van kunstsneeuw, namelijk dat het tegenwoordig in de skigebieden zo druk is dat sommige pistes met alleen natuursneeuw de hoeveelheid skiërs niet meer aankunnen. Bepaalde dalafdalingen bestaan alleen nog bij de gratie van kunstsneeuw. Soms kunnen we dus eigenlijk niet meer zonder kunstsneeuw.

Kunstsneeuw op de Mölltaler Gletscher

Luxe kunstsneeuw
Maar hoe zit het met al die andere sneeuwkanonnen? Op gletsjers, op kansloze laaggelegen zuidhellingen, en op hellingen die koste wat het kost al in oktober open moeten omdat ze daarmee de krant halen? Ergens is misschien de grens wel bereikt. We herinneren ons nog allemaal hoe de Dolomieten er afgelopen december uitzagen. Smalle kunstsneeuwlinten door een compleet groen berglandschap waar tot op de hoogste toppen geen sneeuw lag.

Kan dit eigenlijk wel? Blijkbaar kunnen de skigebieden het zich financieel veroorloven. Maar dat kunnen de oliesjeiks in Dubai met hun overdekte skibaan in de woestijn ook. Doen skigebieden in de Alpen dan niet hetzelfde? Is de sky ook in de Alpen langzaam de limit? Allemaal vragen waar je even bij stil kunt staan als je een vroege vakantie boekt naar een skigebied dat daar van nature eigenlijk helemaal niet op is toegerust.

In al die gevallen wordt kunstsneeuw als luxemiddel ingezet, waarbij het de vraag is of onze behoeftes opwegen tegen het stroom- en waterverbruik en de boven- en ondergrondse impact op het landschap. Een lastige kwestie als je zo wintersportminded bent als ik, maar een discussie die binnen verschillende kringen de afgelopen maanden ongetwijfeld is opgelaaid.