Zoektocht naar voldoening in steil terrein.

Door Rogier

Plezier in de sneeuw is een breed gedragen gevoel. Het enthousiasme van elke wintersporter onderschrijft dit maar de voorkeur van plezier kan verschillen. We zijn in gesprek met freerideskiër Koen Bakkers. De Franse Alpen zijn zijn thuis gedurende de laatste dertien winters en zijn voorkeur gaat uit naar steil terrein. Een inkijk in zijn belevingswereld van skiplezier.

Dertien winters in de Franse Alpen; wat doe je precies in de Franse Alpen?
In de winter ben ik werkzaam voor een grote Nederlandse reisorganisatie. Op locatie zorg ik dat de gasten van de verschillende merken juist geïnformeerd op bestemming aankomen en ben ik tevens het aanspreekpunt ter plaatse. Afgezien van enkele vaste momenten is het werk erg flexibel in te delen. Veel werk verzet ik in de ochtend en vroege avond. Overdag is er tijd voor skiplezier.

Vanuit divers beeldmateriaal blijkt dat je een voorkeur hebt voor steil terrein en snelheid. Waarom kies je hiervoor?
De lichte sensatie van poedersneeuw is magisch! Het wordt nog interessanter wanneer dit gecombineerd wordt met een steile helling. De sensatie van kort zweven door de werking van zwaartekracht. Vloeiend en snel skiën voelt dan natuurlijk. De sneeuwconditie bepaalt of dit mogelijk is.

Zoekplaatje, waar is Koen?

Wat vind je het mooiste aan het steile skiën?
Gewapend met toerski's en alpinistengear toppen beklimmen en afdalen in een steile hang. Elke stap in het terrein is hier een intense bergbeleving. Een continue mix van toerskien, alpinisme en freeriden. Van nature is het materiaal voor deze vorm van skiën licht en de breedte van de ski is smal. Een smalle ski bevordert de grip in een steile hang waar de sneeuwkwaliteit soms harder is. Een compacte ski zorgt voor de gewenste lichte eigenschappen om bergen snel te bestijgen.

Binnen het freeridesegment is er een sterke overlap naar het materiaal van de toerskiërs gaande. Freeride ski's, schoenen en bindingen worden steeds lichter uitgevoerd. Het stijgen wordt zo een even belangrijk onderdeel als de afdaling. Het gemak van afdalen op de wat bredere ski wordt hier gecombineerd met licht materiaal wat weer op zijn beurt zorgt dat je toppen sneller kunt bereiken. Er bestaat nu keus uit een keur aan lichte freeride ski's om deze aan te passen aan het terrein. Breed voor poeder tot smal voor hardere sneeuw met diverse maatvoeringen hier tussenin. Achtergrond van de skiër, voorkeur en terrein kunnen zo nog meer gematcht worden.

In het terrein zijn er tal van risico's, denk aan lawines en rotsen. Hoe ga je daar mee om?
Noem het risicomanagement. Door de juiste kennis kun je je wapenen tegen invloeden van buitenaf. Het constant blijven vertalen van theorie naar de praktijk. Kennis van bergen, sneeuw, weer en van de omgeving. Continue monitor je het weer en de sneeuwopbouw. Vanuit de weerberichten hou je binding met wat komen gaat.

Via verkenningstrips maak je ter plaatse rapportages van wat er gebeurt in het terrein. Hoe ontwikkelen flanken zich onder de invloeden van sneeuw, wind, zon en temperatuurschommelingen. Daarnaast gebruik ik hoogtekaarten, Google Earth, en fotomateriaal. Hoe ziet een wand eruit? Al deze input samen bundel je samen tot een logboek van wat je ter plaatse aantreft in een interessante hang.

Ok...en dan?
Aan het begin van het seizoen vorm ik ideeën over bepaalde flanken die mijn voorkeur hebben. Zie het als een eerste brede selectie. Het weer bepaalt. Sneeuwval en vooral wind zijn de regisseurs voor de contouren. Gedurende de winters maak ik fotoreportages van verschillende wanden. Met een verrekijker en fototoestel leg ik vast, en prent ik flanken in mijn geheugen. Een flank fotografeer ik vanuit zoveel mogelijk hoeken. Door het tekenen van skilijnen bepaal ik routes. Deze skilijnen visualiseer ik in gedachten: Waar draai ik mijn bochten, waar maak ik welke manoeuvre. Soms gaat dit zo ver dat ik naast de visualisaties een komende afdaling 'droog' sta te oefenen in mijn appartement. Hard left, medium right zeg maar.

Ondertussen zorg je dat je geïnformeerd blijft over de conditie van de wand, het lawinebericht en het komende weer.
Vaak weet je een aantal dagen van tevoren dat je een bepaalde flank kunt gaan afdalen. Door meerdere projecten in de kast te hebben liggen heb je meer 'kans' dat een bepaalde flank zeer binnenkort aan bod komt. Expositie en hoogte zijn in deze laatste fase vaak spelbepalers.

Hoe ga je om met het gevaar wat hierbij hoort?
De voorbereiding is een elementair onderdeel. Hiermee zorg je dat je bekend raakt met de aan te treffen situatie. Risico's ga je uitsluiten door een grondige voorbereiding, kennis en visualisatie. Ter plaatse voer je safety checks uit in het terrein. Mocht er onverhoopt iets gebeuren dan hou je vast aan safety zones – daar waar je relatief veilig staat in geval van sneeuwbreuk. Deze zones programmeer je in voordat je een skilijn rijdt. Daarnaast zorg ik voor een compleet pakket aan bescherming; Lawinepieper, airbag, helm, rugbeschermer, crashpant.

Uiteraard is er ook angst. Dit hoort bij het mens zijn. Een onbekende lijn zorgt voor een waaier aan emoties. Van koude angst, twijfel tot een groot vraagteken van het nut ervan. Al deze emoties vallen op zijn plaats bij het succesvol afronden van een skilijn. De innerlijke voldoening komt ervoor in zijn plaats. Alle input in het proces van voorbereiding heeft zo zijn taak volbracht. Elk los puzzelstukje is terechtgekomen in het juiste, voorheen nog onbekende, vlak. Het onbekende is overwonnen. Angst zie ik als de motor voor daadkracht. In absolute veiligheid zit geen vooruitgang. Je zou kunnen zeggen dat het een metafoor is voor het leven zelf.

De door jouw beoefende skisport lijkt zich af te spelen in een bepaalde niche. Ervaar je dit zelf ook zo of is er overlap met de wintersport van de gewone man?
Skisport in zijn totaliteit is constant in evolutie. Bewezen technieken vanuit het freeride segment zorgen ervoor dat een traditionele 'allround' ski weer iets breder wordt en is voorzien van een rocker tip. Draaigemak en controle zijn hier de oorzaak van. Een piste ligt er tot 11u bij als een tapijt. Daarna tref je oneffenheden in het sneeuwdek en verspoorde sneeuw. Een ietwat bredere ski met rocker tip voelt zich hier gewoon meer in thuis. Evolutie uit mijn 'niche' draagt zo bij aan de ontwikkeling van de sport in de breedte. Dus misschien is het een niche maar de gewone wintersporter heeft er ook wat aan.

Hoe ziet een seizoen er voor jou uit?
In Nederland hou ik mijn conditie op peil door een diversiteit aan sport. Hardlopen, yoga, suppen, golfsurfen en kettlebell training. In het begin van de winter in december is het vooral skitraining op gemixed terrein, carven en springen. Relatief korte lijnen die in een keer te skiën zijn. Touren start al vanaf het begin. Het geeft een geweldige voldoening om je eigen skilijnen eerst eigenhandig te bestijgen. Met het dikker wordende sneeuwdek verschuift de oriëntatie naar grotere flanken. Elk seizoen heb ik een aantal droomafdalingen. Zoals benoemd bepaalt de sneeuwopbouw en het weer of deze daadwerkelijk aan bod komen. De mooiste dagen zijn de dagen dat er maar één lijn geskied is. Misschien welgeteld een hele minuut afdalen. De rest van het plezier is opgegaan aan het bereiken van deze voor mij interessante piek en de afdaling na weer een 'mission accomplished'.

Aan het einde van het seizoen (april/mei) worden er ook langere tochten afgewerkt. Niet speciaal om die ene steile lijn maar meer voor het totaal van bergbeleving.

Met wie onderneem je deze ski-avonturen?
De laatste jaren heb ik het geluk om een skiër te hebben getroffen waarmee ik erg op een lijn zit. Tim Vanhoutteghem. Een Belg met een verdienstelijke achtergrond als alpinist en ijsklimmer. We zijn een mooie match. Door mijn kennis van het gebied van La Plagne en een langere ski-ervaring, en het alpinisme van Tim kom je tot een cross-over. Kennis van bergen en bergkennis. Freeride meets alpinisme. Samen vul je elkaar aan en kun je elkaar voorzien van nieuwe verfrissende input.

Koen wordt ondersteund door Atomic, Peak Performance, Poederbaas en Sony.