Priveles op de piste

Door Ruud

Het laatste jaar ben ik geïnteresseerd geraakt in het beter leren skiën. En dan niet alleen voor mezelf, maar als fenomeen in de breedte. De reden daarvan ligt in een skitrip die ik vorig jaar december maakte naar het prachtige Zwitserse landsdeel Graubünden.  Daar nam ik namelijk twee keer een privéles, één in Samnaun en één in Sankt Moritz. Beide lessen waren super leerzaam, terwijl de insteek van de twee skileraren een heel andere was.

Samnaun:
Ik begon de skitrip in Samnaun. Bij aankomst had ik een privéles geboekt bij de skischool. Gewoon omdat ik dat eens wilde meemaken. Ik had in Zoetermeer twee keer een dag meegedaan aan een dag van SkiExperience en daar gemerkt dat werken aan je techniek echt loont. Omdat een les van een uur me te kort leek had ik een dagdeel geboekt.  Op het afgesproken tijdstip ontmoette ik bij de gondel mijn skileraar. Het was een vriendelijke jongen, die ondanks zijn Nederlands klinkende naam, Jan, een echte Samnauer was.  Hij stelde zich in de gondel naar boven op als een soort ambassadeur van het skigebied en vertelde honderduit over Samnaun.

Eenmaal boven aangekomen begon de les. Jan informeerde uitgebreid naar wat ik wilde leren en hoe ik mijn eigen skiniveau inschatte. Zodanig dat ik een beetje ongeduldig werd; “we gaan nou toch niet een halfuur van onze kostbare tijd staan verkletsen terwijl de pistes lonken?”, dacht ik.

Uiteindelijk gingen we toch skiën en daarbij was Jans aanpak heel klassiek; iets voordoen zodat ik het kon nadoen. Of voor me uit skiën, ik erachteraan. Stukje uitleg en dan naskiën, eerst dwars op de helling en daarna steeds meer in de vallijn. Mij naar hem toe laten skiën. Dat werk. Niet heel verrassend, maar degelijk. Goede, duidelijke aanwijzingen. Eigenlijk niet zo veel verschil met een groepsles, ware het niet dat je als cursist alleen echt alle aandacht krijgt. Jan lette heel goed op alles wat ik deed en gaf directe feedback. Ik voelde me ook vrij om van alles te vragen. Jan had al gauw gezien wat mijn eerste ontwikkelpunt was; de basishouding was niet goed. Ik stond licht naar achter en ook te rechtop. Eigenlijk werkten we daar de hele ochtend aan. En dan gebruik ik niet voor niets het woord werken. Het was intensief. Soms frustrerend als het niet lukken wilde. En dat is dan natuurlijk heel zichtbaar als je je niet kunt verstoppen in een groep. Al met al moest ik flink aan de slag. Maar het was geweldig leuk. En zeer leerzaam. Aan het eind van de ochtend voelde ik dat ik vorderingen had gemaakt; er was absoluut iets veranderd in mijn skihouding!

We waren inmiddels  aan de Oostenrijkse kant gaan skiën, aan de kant van Ischgl. De les eindigde met een heerlijke afdaling van de zwarte vier. Achter Jan aan tot het middenstation in een ideale cadans. Normaal vind ik een zwarte piste meer hard werk dan plezier, maar met zo'n topvoorskiër voor je en in de pas aangeleerde juiste houding was het een waar genoegen. Jammer genoeg was de les alweer over. We hadden afgesproken dat ik mee terug zou skiën naar Samnaun, Jans uitvalsbasis. Ik verheugde me al op nog zo'n lekkere afdaling in zijn kielzog. In de lift naar boven ging echter zijn mobiel; de klant voor zijn middagles had afgebeld in verband met een blessure. Omdat het seizoen nog niet echt begonnen was – het was half december- werd Jan ook niet op een andere klus gezet. Ik nodigde hem uit voor de lunch; hij had ten slotte geen haast meer om beneden te komen. En ik al helemaal niet uiteraard.

Op zijn beurt stelde Jan voor 's middags nog een paar pistes te doen, gewoon voor het plezier.

Ik moet zeggen; ik had een geweldige middag. Kriskras het skigebied doorkruisen met iemand die de pistes op zijn duimpje kent en tussendoor met interessante weetjes en leuke verhalen komt is een geweldige manier om een gebied te leren kennen.  Maar het meest geweldige was uiteraard het skiën; het is super leerzaam om achter een goeie skiër aan te skiën. Die ziet wat je kunt en je dan je een beetje uitdaagt qua niveau en qua tempo. En die- hij is en blijft tenslotte skileraar- niet te beroerd is steeds tips te geven. Een wereldmiddag, die duurde tot een uur of vier. Jan gaf het sein “laatste piste” in verband met opkomende mist. Bovendien zag hij dat ik moe aan het worden was van al dat knallen. Hij had als professional een goeie kijk op zowel het weer als op mijn conditie, want toen we boven kwamen op de Palinkopf bleek de lange Duty-free afdaling naar Samnaun zwaar in de bewolking te zitten. Weinig zicht, veel hopen en snel moeier wordende benen maakten de laatste afdaling inderdaad zwaar. Gelukkig was daar aan het eind, vlak voordat je Samnaun binnenskiet, de Schmuggleralm, een oergezellige hut. Tijd voor een foto met de leraar/skimaat en daarna hup aan het bier.

Sankt Moritz
Twee dagen later kwam ik, na een prachtige rit door het Oberengadin, aan in Sankt Moritz. Het skiën in Samnaun was, na de geweldige eerste dag,  best zwaar geweest; veel mist en sneeuw en een vrij harde ijskoude wind. Toen ik na een goede nacht slaap de gordijnen van mijn onderkomen in Sankt Moritz open deed werd ik aangenaam verrast; blauwe lucht en optrekkende wolkenflarden.  Boven het stadje blonk het skigebied me tegemoet.  Ik haastte me naar de ontmoetingsplek; ook in Sankt Moritz stond een skiles op het programma. Hoewel de skileraar, Christoph,  een heel ander type leek te zijn dan die in Samnaun, verliep de rit in het treintje omhoog op identieke wijze: er werd volop verteld over het skigebied. Dat zag er trouwens wel heel aanlokkelijk uit; strakke pistes in de badend in de winterzon en geen mens te bekennen. Eerlijk gezegd had ik meer zin in lekker vrij skiën dan weer een les. Niet dat ik in Samnaun veel had stil gestaan, maar er was, zeker aan het begin van de ochtend, wel sprake geweest van oefenen en trainen in een standaard lessituatie. Ik vreesde al dat ik in Sankt Moritz door de les niet voldoende zou profiteren van de schitterende omstandigheden.

Niets bleek minder waar. Zelden heb ik een mooiere skidag gehad als die dag in Sankt-Moritz. Dat kwam uiteraard door de omstandigheden, het skigebied en de tiptop pistes (nooit zulke strak geprepareerde pistes gezien!) maar het succes van de dag kwam voor een groot deel  ook voor rekening van Christoph, die de les heel anders aanpakte dan Jan. Hij begon niet met informeren wat ik wilde leren en vroeg niet naar mijn skigeschiedenis, maar zei: ”We gaan eerst maar eens skiën”. Na een heerlijke eerst afdaling, waarbij ik flink afgeleid werd door het prachtige uitzicht op het meer en de majestueuze bergen, stapten we in de lift en kreeg ik een “stand van zaken” voorgeschoteld: Christoph vertelde wat volgens hem mijn “next step” van ontwikkeling was. Dat was het werken aan het kanten van de ski, dat deed ik onvoldoende waardoor er toch teveel gerutschte bochten waren.

Hij checkte of ik het zag zitten om te oefenen met kanten. Na mijn bevestigende antwoord begon de les eigenlijk echt. Alhoewel je er het etiket “les” in de klassieke zin eigenlijk niet op kon plakken. Het was meer een soort gave bootcamp. Ik skiede vrijwel nooit vóór terwijl hij stond te beoordelen, we deden bijna geen standoefeningen en ik stond ook niet veel naar hem te kijken hoe het moest. In plaats daarvan skieden we steeds samen en gaf hij aanwijzingen. Hij skiede naast me of achter me en riep wat er goed ging en wat niet. Hij haalde me in, deed het voor, liet zich weer afzakken en gaf weer aanwijzingen. Piste na piste, we hielden niet op. Kris-kras door het gebied, lift in, helling af.

Normaal gesproken zit er in die skilessen best veel uitleg en doe je de leraar niet alleen na met je lijf maar ook met je hoofd. Je denkt al skiënd aan wat de leraar net heeft uitgelegd. “Armen meer naar voren, bovenlichaam niet roteren”. In Sankt-Moritz heb ik weinig nagedacht en veel gedaan. De beweging van het kanten werd er als het ware ingeramd, door het flinke tempo en de directe aanwijzingen werd het omgooien van de ski's vanuit de enkels als het ware geautomatiseerd. Ik bleek  de wisseling van de belasting veel teveel vanuit de heupen en de knieën te doen. Aan het eind van de ochtend had mijn lijf begrepen hoe het moest. Zodanig dat het me niet goed lukte als ik er 's middags  probeerde over na te denken. Dan maakte ik maar gewoon een paar bochten en liet mijn enkels het werk doen. Een magisch gevoel.  Ondanks een paar uur non-stop skiën met grote intensiteit voelde ik me niet moe, maar opgeladen en vol energie. Na een lekkere lunch  ging het genieten gewoon door. Het werd iets drukker, maar de pistes bleven geweldig en de uitzichten al even mooi. Een superdag, waarin ik absoluut een stap in techniek had gemaakt. Dankzij Christoph.

Toen ik twee dagen later in de trein door het wonderschone Zwitserse landschap zoefde op weg naar huis en de balans opmaakte van twee ervaringen met privéles, stelde ik vast dat ik zat te glimmen van tevredenheid. Ik trof twee heel verschillende lessen, twee heel verschillende aanpakken, maar twee even bevlogen leraren van wie de passie afspatte. Beiden hielpen me vooruit.

Het mooie aan deze constructie is dat je naast de lessen gelegenheid genoeg hebt om het geleerde in praktijk te brengen en niet de hele dag aan het lessen bent, zoals in de klassieke groepsles en ik vond de opbrengst veel groter.  Uiteraard ken ik de verhalen van ongeïnspireerde leraren die in de pauze een privélesje afdraaien. Die verhalen zullen vast op waarheid berusten, maar ik heb ze niet getroffen. Ik denk dat een goede voorbereiding op je privéles wel belangrijk is. Je moet bij het boeken goed vermelden wat je verwacht als klant en dat je wilt dat er aangesloten wordt bij het niveau dat je hebt en geen standaard lesje wilt. Dat lijkt een open deur, maar blijkbaar zijn er skileraren die wegkomen met een inspiratieloos lesje. Dat moet je uiteraard niet accepteren; je geeft er tenslotte veel geld aan uit. De kans is overigens veel groter dat je een gedreven leraar krijgt die er plezier in heeft jouw techniek te verbeteren. Zowel in Samnaun als Sankt-Moritz zeiden de leraren hoe leuk ze het vonden gevorderde skiërs les te geven, ook vanwege het feit dat een relatief kleine interventie veel verbetering in skitechniek kan betekenen.

Ik kijk terug op een paar mooie en bovenal leerzame dagen. Met dank aan Jan en Christoph.