In een lawine

Door Sandra

Het leek niet op te kunnen afgelopen seizoen, het sneeuwde elke week, en veel. Ik heb nog nooit in een seizoen zoveel poeder gezien. En ik sta toch al zo’n 30 winters in de sneeuw. De ene afdaling was nog mooier dan de andere. Maar in off-piste terrein is er altijd het lawinegevaar. Ondanks dat wij er alles aan doen om zo veilig mogelijk te skiën, brak opeens de sneeuw onder me weg. Ik zat in een lawine!

De situatie
We genoten met volle teugen van het seizoen. Poeder, poeder, poeder. Maar door de vele sneeuwval moesten we regelmatig de steile lijnen links laten liggen. Er lag vaak teveel en gevaarlijke sneeuw in de mooiste couloirs. Zo ook op 11 maart. We hadden bedacht om een mooi steil couloir te skiën. Maar verse sneeuw en wind zorgden ervoor dat we deze afdaling veel te gevaarlijk vonden. Daarom besloten we naar een ons goed bekende berg te gaan. Vlak naast het skigebiedje van Pelvoux ligt La Blanche, een bergtop waar je al toerskiënd in een uurtje opstaat. De afdaling van die top mag er zijn: namelijk 1800 meter! Wij kennen deze berg door en door, elk jaar skiën we La Blanche meerdere keren.

Al tijdens de klim omhoog was het duidelijk dat we de goede keuze hadden gemaakt om niet het steile terrein in te gaan. De sneeuw voelde gevaarlijk aan. Omhoog lopend maakte we flinke omwegen om niet in gevaarlijk terrein te komen. Anders gezegd, we ontweken de steile hellingen. Vlak onder de top vonden we de situatie echt te gevaarlijk worden. De laatste muur was te gevaarlijk. 

De klim naar boven door de diepe sneeuw

Zonder enige twijfel besloten we te stoppen en naar beneden te gaan. Genoeg poeder zonder die laatste meters. We zeiden tegen elkaar dat we tijdens de afdaling niet per ongeluk in steil terrein uit moesten komen. Rogier, die van ons allemaal deze afdaling het allerbeste kent, besloot voorop te skiën om ons zo langs de steilste hellingen te loodsen. Van boven gezien is dat namelijk niet altijd makkelijk te zien.

Een voor een knalden we door de poeder. De sneeuw vloog rond ons gezicht en via de minder steile hellingen voelde het eigenlijk gewoon heel erg goed. Eenmaal in een mooie helling boven een bevroren meertje besloot Rogier dat hij wat foto’s wilde maken. Hij skiede weg voor een goed standpunt en ik wachtte op zijn aanwijzingen. Toen hij eenmaal klaar stond voor de foto’s vloog ik de helling in. Ik skiede over een soort van graat om overzicht te krijgen door welke helling Rogier mij wilde.

De Lawine
Op het moment dat ik besloot de helling in te draaien, in mijn hoofd wist ik al welke bochten ik wilde draaien, voelde alles opeens slecht. Ik wist dat ik fout zat en te lang had gewacht, ik kwam in te steil terrein. Het sneeuwdek brak. Alsof een monster zijn bek opende, zo scheurde de sneeuw uit elkaar.

Ik zat in een lawine

Ik bleef kalm en ik probeerde uit de lawine te skiën. Maar ik werd omver gegooid, ik klapte tegen een steen en ik verdween onder de sneeuw. 

Enkele secondes voor de lawine
Ik zie de helling breken
“Alsof een monster zijn bek opende, zo scheurde de sneeuw uit elkaar.”
ik probeer weg te sturen
maar ik val vrijwel direct in een breuklijn
Ik probeer bovenop te blijven
Tevergeefs, en het moment dat ik mijn airbag opentrek

Gevecht
Terwijl de lawine me naar beneden trok lukte het mij om weer rechtop te komen. Ik zag weer licht. Op het moment dat ik mijn airbag ontgrendelde was mijn hoofd alweer boven de lawine. Ik gleed tussen enorme blokken naar beneden, maar ik bleef boven. Het lukte me zelfs om op een ski te gaan staan, ik was mijn andere ski kwijt. Voor ik het doorhad traverseerde ik uit de lawine en stond ik opeens in de niet bewegende sneeuw.  Tot dat moment was ik helder en klaar voor het gevecht met de lawine. Maar eenmaal uit de bewegende sneeuwmassa werd het mij meteen teveel. Ik stortte in. Ik liet me vallen in de sneeuw, en merkte dat mijn hele lichaam bibberde.

Geluk
Ik had enorm veel geluk. De lawine was zo’n 80 meter breed en zo’n 150 meter lang. De breuklijn was zo’n 80 centimeter hoog. Meer dan genoeg sneeuw om mij te begraven. Gelukkig zat ik aan de rand van de lawine, en daarmee kon ik relatief makkelijk uit de lawine ontsnappen. De airbag heeft waarschijnlijk ook geholpen om mij boven te houden. Ik had nog meer geluk, de ski die ik kwijt was geraakt, lag braaf bovenop de sneeuw.

Achteraf
Achteraf is het altijd makkelijk oordelen, fouten zijn na de lawine altijd eenvoudig aan te wijzen. Om te beginnen was ik te lang op de graat gebleven waardoor ik in te veel te steil terrein kwam. De eerste bocht die ik maakte was duidelijk op de rand van de steilere helling. Een klassiek breekpunt. 

De lawine

Beste stuurlui
Zoals altijd staan de beste stuurlui aan wal. Deze lawine was niet onopgemerkt voorbij gegaan aan enkele wintersporters en toerskiërs. Deze gaven er makkelijk hun mening over op een Frans wintersportforum. Wij werden uitgemaakt voor domme freeriders, want het was toch overduidelijk dat de lawine daar los zou komen. Tsja, zoals hierboven al geschreven is het achteraf altijd makkelijk oordelen. Natuurlijk hebben wij, of meer in het bijzonder ik, een fout gemaakt. Want ik zat in een lawine. Ik had een iets te steile helling gepakt. Maar is het maken van dit soort fouten helemaal uit te sluiten in de bergen? Nee, ik denk het niet.

Het kan fout gaan
Ondanks onze keuzes waarbij we proberen om het gevaar zo goed mogelijk uit te sluiten kan het een keer misgaan. Ik sta dagelijks in de sneeuw, off-piste welteverstaan. De kans dat het een keertje fout gaat is natuurlijk aanwezig. Want een fout is snel gemaakt. In dit geval was het een bocht te lang op de graat, waardoor ik in te steil terrein kwam. Rogier wilde me fotograferen in een helling die nog amper 20° was, en ik traverseerde een steilere helling in. Ik denk dat het grootste gevaar buiten de pistes is dat je denkt dat je veilig bent. Ik heb nooit de illusie gehad dat ik elk gevaar kan uitsluiten. Maar al volg ik sommige discussies op internet, of al hoor sommige wintersporters discussiëren, dan lijkt het of ongelukken en in het bijzonder lawine ongelukken volledig uit te sluiten zijn. Dat zijn deze ongelukken in off-piste terrein nooit. Dat wil echter niet zeggen dat goede training niet van belang is.

Vrienden met kennis van zaken
In ieder geval was ik blij met het feit dat ik een Airbag rugzak op mijn rug had, een lawinepieps tegen mijn lichaam, en vrienden waarvan ik weet dat ze allemaal meerdere keren per seizoen hun zoek en graaf-skills trainen. Want het gaat soms sneller mis dan je verwacht. Zorg ervoor dat je er alles aan doet om uit gevaarlijk terrein te blijven en train je skills om ervoor te zorgen dat als het een keer misgaat je goed en snel kan handelen. En, tot slot, ik hou van mijn Airbag rugzak!

Na de lawine op de weg terug, een beetje trillerig op de ski's